ارکان فناوري اطلاعات
ابتدا سه عامل سرمايه، نيروي کار و مواد اوليه به عنوان عوامل بازار در انجام سرمايهگذاريهاي توسعهاي در اقتصاد کلاسيک شناخته شدند. سپس در انقلاب صنعتي عوامل مديريت و ماشينآلات نيز به آن اضافه گرديد. طي دو دهه اخير عامل ششمي که ميتواند از پنج عامل قبلي مهمتر بوده و آنها را کنترل نمايد و به هم مرتبط کند مطرح شده است که آن عامل اطلاعات است.
فناوري اطلاعات مجموعهاي است شامل سخت افزار، نرم افزار، انسان افزار و شبکه افزار که فرآيند پوياي اطلاعات را مهيا ميسازد. به عبارتي ديگر حرکت پوياي اطلاعات بين انسانها و تبادل موثر و کاراي اطلاعات در قالب کارايي اين فناوري امکان پذير است.
بطور کلي ظهور کامپيوتر براي پاسخگويي به چند نياز اساسي بوده است. اين نيازها عبارت بودند از: نياز به محاسبات پيچيده و بزرگ، ذخيره سازي اطلاعات و سهولت دسترسي به آن و وجود مکانيزمها و روشهايي براي تصميم گيري با استفاده از اطلاعات موجود. براي انجام محاسبات هر روز سخت افزارها و معماريهاي پيچيده تر الکترونيکي، با سرعت بيشتر و از لحاظ اقتصادي ارزانتر وارد بازار ميشود. براي سهولت دسترسي، حافظهها و انبارها هر روز بزرگتر و در عين حال با زمان دسترسي پايينتر عرضه گرديده و در کنار آنها نرم افزارهاي مناسبي براي دسترسي به آنها در حداقل زمان طراحي شده است. تصميم گيري نيز تنها با استفاده از ابزارهاي محاسباتي و بانکهاي اطلاعاتي ميسر نبود و لذا الگوريتمها، روشها و تکنيکهايي براي استخراج دانش از اطلاعات موجود در پايگاه دادهها و استنتاج از آنها ارائه گرديدهاند. توسعهي روزافزون کامپيوترها در کنار گسترش زير ساختارهاي مخابراتي و ارتباطاتي راه دور موجب ظهور فناوري اطلاعات گرديد که باز هم قصد آن پاسخگويي به همان نيازهاي سه گانه ولي با شکل جديد است.
¤ فناوريهاي سخت افزار
سخت افزار تقريبا در تمام زمينههاي کليدي فناوري اطلاعات نقش مستقيم ايفا ميکند. در درجه اول اين فناوري خود يکي از اهداف فناوري اطلاعات بوده است تا در بستر آن يکي از نيازهاي جامعه اطلاعاتي يعني انجام محاسبات از ساده گرفته تا پيچيده ترين مدلسازيها و شبيه سازيها برطرف گردد. روند رشد سخت افزارها به سوي شبکه سازي بوده و در بسياري از موارد انگيزه اصلي براي توسعه شبکه به اشتراک گذاردن سخت افزارهاي نادر بوده است.
سخت افزارها صرف نظر از نوع متداول و يا پيشرفته آن تاثير فراوان و بسزايي بر روي توسعه و ارتقاي فناوري اطلاعات دارند. سخت افزارها از مراحل اوليه گرفته مانند طراحي، مدلسازي و امکان سنجي تا مراحل پياده سازي و کنترل شبکه مخابراتي راه دور نقش مهم و تعيين کننده اي را ايفا ميکنند.
¤ فناوري نرم افزار
از کامپيوتر روي ميز گرفته تا سيستم تلفن و بازار سهام، اقتصاد و جامعه به طور فزآينده اي به نرم افزار متکي شده است. بر خلاف پلها، هواپيماها ونيروگاههاي اتمي، اغلب نرم افزارها بدون بهرهگيري از استانداردهاي مشخص و توسط تکنسينهايي ساخته ميشوند که فاقد آموزشهاي کامل در زمينه علوم مهندسي، نگهداري و اقتصادي بودن ميباشند. طرح تحقيق و توسعهاي که ارائه ميگردد ميبايست به طور قابل ملاحظهاي مفاهيم، تکنيکها، اسباب مهندسي و زير ساختهاي نرم افزار را بهبود بخشد و ايجاد کنندگان نرم افزار را با روشهاي زيربنايي و موثرتر مهندسي آشنا سازد تا آنها قادر به گسترش و توسعه تکنيکها و ابزارهايي براي ايجاد نرم افزارهاي قابل اطمينان و مفيد باشند.
فناوري نرم افزار در تمام فناوريهاي کليدي ديگر نقش حياتي بازي ميکند و در تمامي چرخه عمر آنها از بدو طراحي تا عمليات حضوري مستمر و جدي دارد. همچنين ارتباط اين فناوري با فناوري شبکه سازي که ترکيبي از فناوريهاي مخابراتي، سخت افزاري، نرم افزاري و استانداردهاي مختلف مکانيکي، الکترونيکي و نرم افزاري است کاملا مشخص است. اين فناوري تاثير بسزايي در فناوري هوش مصنوعي دارد تا جايي که اکثر پياده سازيها در هوش مصنوعي به صورت نرم افزاري انجام ميشود.
اجزاي فناوري نرم افزار شامل موارد زير ميباشد:
· مهندسي نرم افزار
· نرم افزارهاي سيستم
· نرم افزارهاي کاربردي
· نرم افزارهاي ارتباط دادهاي
· نرم افزار ارتباط صوتي و تصويري
نرم افزار به عنوان يکي از اساسي ترين مولفههاي فناوري اطلاعات در گذر به عصر فرا صنعتي است و در اين عصر تقريبا تمامي کشورها به تقويت بنيه نرم افزاري خود پرداختهاند.
¤ شبکه افزار (فناوري شبکه)
شبکه سازي براي برطرف کردن يکي از اهداف مهم فناوري اطلاعات يعني دسترسي سريع و همهگير به منابع اطلاعاتي توسعه يافته است. شبکه به مجموعه عناصري گفته ميشود که ميان آنها ارتباط مستقيم و يا غير مستقيم برقرار باشد و شبکه کامپيوتري عبارتست از تعدادي کامپيوتر و لوازم جانبي و سخت افزارها که از طريق کابل شبکه، خطوط مخابراتي و يا ماهواره با توپولوژيهاي خاص با يکديگر تبادل اطلاعات ميکنند و مهمترين کاربرد اين شبکهها استفاده اشتراکي از منابع موجود است. شبکههاي کامپيوتري بر اساس وسعت پوشش قابل دسته بندي هستند مانند:
شبکههاي محلي(LAN) ، شبکههاي ناحيه اي(WAN) ، شبکههاي جهاني (GAN) که در کنار اين شبکهها شبکههاي اينترنت، اينترانت و اکسترانت نيز شکل گرفتند.
امروزه كاربرد فناوريهاي اطلاعاتي روز به روز درحال افزايش است. پيشرفتهاي حاصل شده در فناوريهاي ارتباطات و كامپيوتر به كاركنان يك سازمان اين اجازه را ميدهد كه درحالي كه بيرون سازمان هستند، همچنان به سازمانشان متصل باشند و براي سازمان مربوطه شان كار كنند.
به عبارتي با استفاده از اين فناوريها، كم كم سازمانها به سمت مجازي شدن پيش ميروند. نمونه اي از اين فناوريها عبارتند از: پست الكترونيك، ويدئو كنفرانس، فناوريهايي ازقبيل طراحي به كمك كامپيوتر، توليد به كمك كامپيوتر، و مهندسي به كمك كامپيوتر. اين قبيل فناوريها باعث هماهنگ سازي فعاليتها در سازمان ميشود.
كاربرد فناوري اطلاعات، شركتها را قادر ميسازد امتيازهاي مهمي از قبيل موارد زير كسب كنند:
- صرفه جويي در هزينه و بهبود بخشيدن جهت تبادل اطلاعات
- اجتناب از خطاهاي انساني هنگامي كه وظايف تكراري يا بسيار پيچيده است
- صرفه جويي مالي به دليل كاهش خطاها و زمان انجام وظايف
- ادغام و هماهنگي چندين وظيفه در يك وظيفه
- بهبود بخشيدن كارآيي و اثربخشي سازماني
- بهبود در مديريت مياني و كاهش فرآيندهاي زائد از طريق تهيهي اطلاعات مفيدتر
فناوري اطلاعات به ايجاد تغييرات در سازمانها كمك میکند، آن هم عمدتاً تغييراتي در ماهيت كار، ادغام وظايف سازماني و تبديل نيروهاي رقابتي.
¤ مغز افزار(نيروي انساني)
نيروي انساني مرتبط با تكنولوژي اطلاعات به واقع يكي از مهمترين بخشهاي تشكيل دهنده اين فناوري است که تاثير بسزايي در کارايي و بهرهوري اين فناوري دارد. متخصصان فناوري اطلاعات مشکلات فني، سازماني و مديريتي مرتبط با اطلاعات از قبيل جمع آوري، ذخيره سازي، استفاده و بازيابي اطلاعات را حل ميکنند و در اين راستا از فنوني مانند: طراحي و ساخت برنامههاي کامپيوتري پايگاه دادهها، برنامههاي کاربردي و شبکههاي اطلاعاتي، روشهاي طراحي و تحليل زبانهاي برنامه نويسي، هوش مصنوعي و زبان شناسي استفاده ميکنند.
عمده ترين تخصصهاي نيروي انساني مرتبط با فناوري اطلاعات عبارتند از:
دانشمندان کامپيوتر: تخصص آنها طراحي زير ساختهاي سخت افزاري و نرم افزاري است و داراي مهارتهاي نظري و نوآوري در حل مشکلات، ايجاد و استفاده از فناوريهاي جديد ميباشند.
مهندسان کامپيوتر: اين گروه با جنبههاي سخت افزاري و نرم افزاري سيستمهاي طراحي شده و توسعه يافته فعاليت دارند.
تحليل گران سيستم: از دانش و مهارتهاي خود در حل مشکلات و بکارگيري ابزارهاي فناوري کامپيوتر براي رفع نيازهاي اختصاصي يک سازمان بهره ميگيرند. بعبارتي نقش آنها کمک به سازمانهاي حقيقي در جهت حداکثر کردن سود ناشي از سرمايهگذاري در تجهيزات، کارمندان و روند تجاري است.
برنامه نويسان کامپيوتر: اين گروه با نوشتن دستورالعملهاي مشروح که به آنها برنامه و يا نرم افزار گفته ميشود و توسط تحليل گران سيستم درخواست ميگردد و بيانگر عملکردهايي است که سيستمهاي کامپيوتري قصد دارند انجام دهند فعاليت مي نمايند.
+ تأييد شده توسط صفاوا در جمعه
1386/12/10 و ساعت
10:6 |
